ကရဝိတ်ငှက် ဆိုသည်မှာ

History Knowledge
Spread the love

ကရဝိတ်ငှက်ကို မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းမှာတော့ ဒီလိုဖော်ပြပါတယ်။”ကရဝိတ်ငှက်သည် ဟိမဝန္တာဥသြတမျိုးဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ အလွန်သာယာသော အသံများကို ကရဝိတ်သံ ၊ ကြိုးကြာသံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လေ့ရှိခြင်းကိုထောက်သော် ကရဝိတ်ငှက်သည် အလွန်အသံသာသော ငှက်မျိုးဖြစ်ဟန်တူပေသည်။ ကရဝိတ်ဖောင် ဟုခေါ်သော ရေယာဉ်တွင်ကရဝိတ်ငှက်သဏ္ဍာန်တည်ဆောက်လေ့ရှိကြသော်လည်း ၊ နှုတ်သီး ရင်အုပ် အတောင်နှစ်ဖက်နှင့် ငှက်တစ်ကောင်ဖြစ်သည်ဟု သာမန်အားဖြင့် သိကြရ၍ အမှတ်အသား အတိအကျမရှိချေ။ ဤငှက်၏ ဥ ၊ အသိုက် နှင့် အလေ့အထများကိုလည်း မည်သူမျှတပ်အပ်သေချာစွာ မသိကြချေ။”

(အောက်ကစာကတော့ ကရဝိတ်ငှက် နဲ့ ပတ်သက်လို့ ဆရာကြီးဒေါက်တာသန်းထွန်း ရေးခဲ့တဲ့ဆောင်းပါးကနေ ကောက်နှုတ်ဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်)

“ကရဝိတ်ဆိုတာဥသြ(သို့)ဆက်ရက်ပါ”လို့အားမနာတမ်းပြောလာရင် ကျွန်တော်မငြင်းရဲပါဘူး။ ကရဝိတ် ၊ စာမရီ ၊ ကိန္နရီ ၊ ကိန္နရာ ၊ ဂဠုန် ၊ ဟင်္သာ၊ နဂါး ၊ နယား၊ မကန်းဆိုတာတွေဟာ ပန်းချီဆရာက ဉာဏ်ရှိသလိုခြယ် လှယ်ခဲ့တဲ့သဘာဝတောကောင်တွေဖြစ်သလို ပဒေသရာဇ်ပုံစံ တွေးတောခြယ်လှယ်ခဲ့တယ်လို့ပြောသင့်ပါတယ်။

အဝတ်အစားအသုံးအဆောင်တွေက အစ သာမန်လူတွေနဲ့ ကွဲပြားအောင် အချွန်အတက်တွေ မကိုဋ် ၊ ဘယက်၊ ဒွါဒရာဆိုတာတွေဝေနေအောင် ဆင်မြန်းတဲ့ တော်ဝင်အဆင်တန်ဆာတွေလိုပဲ အချွန်အတက်၊ အခွေအလိပ်တွေတပ်လိုက်တော့ဥသြပဲဖြစ်ဖြစ်ဆက်ရက်ပဲဖြစ်ဖြစ်ပန်းချီဆရာခြယ်လှယ်ပေးတဲ့အဆင်တန်ဆာတွေနဲ့ ကရဝိတ်ဆိုပြီး မင်းအမျိုးထဲက တမျိုးဖြစ်တဲ့ ငှက်ဆန်းဆန်းတကောင်ပေါ်လာရတယ်။

စာထဲမှာကရဝိတ်ကို ဘယ်လိုဖော်ပြခဲ့သလဲ သိချင်လို့ ဂျပ်ဆင်မြန်မာအဘိဓာန်ကိုလှန်ကြည့်တော့”ဗိဿ နိုး နတ်မင်း၏ စီးတော်ကျွန်”တဲ့။ တခါ ဦးဟုတ်စိန်ပါဠိမြန်မာအဘိဓာန်မှာကြည့်တော့”ကရဝီ၊ကရဝီရ ကရဝိတ်ငှက်”လို့တွေ့ရတယ်။ ဘာမှကွဲပြားအောင်ပြောမထားဘူး။ တက္ကသိုလ်မြန်မာအဘိဓာန်ကမှ နည်းနည်းဆက်စဉ်းစားစရာ ရှိသေးတယ်သူ့အပြောက”ဟိမဝန္တာဥသြဟုခေါ်သောအသံသာသည့် ငှက်တမျိုး”လို့ဖော်ပြထားတယ်။

မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းကရောဘယ်လိုပြောမလဲစပ်စုရပြန်တယ်။”ဥသြ”လို့ပဲဆိုတယ်ဒါပေမယ့်”အမှတ်အသားအတိအကျမရှိချေ”လို့ရိုးရိုးဝန်ခံတယ်။ ကရဝိတ်ဖောင်ကိုဓါတ်ပုံနဲ့ ဖော်ပြထားတယ်။ ရစ်စဒေဗစ် ပါဠိအင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်ကို ကြည့်တော့”ကရဝီ-အိန္ဒိယဥသြ”(Indian Cuckoo)လို့အနက်ပေးတယ်။ပြီးတော့ သက္ကတလို “ကလကဏ္ဍ”လို့ခေါ်တယ်တဲ့။

ဒါနဲ့ မောနိယဝိလိယမ် သက္ကတအင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်ကိုလှန်ရပြန်ရော။ “ကလကဏ္ဍဟာ အိန္ဒိယဥသြ”ဖြစ်ပြီး နှစ်လိုဖွယ်အသံလို့လည်း ဆိုလိုတယ်။ အချုပ်ကတော့ ကရဝိတ်ဟာ ဥသြပါပဲ။ ပုရပိုဒ်ထဲမှာရော ကရဝိတ်ကို ဘယ်လိုပုံဖော်ခဲ့သလဲ ကြည့်ချင်မိပြန်တယ်။ ပုဂံခေတ်ဆံထုံး ငါးဆယ့်ငါးမျိုး၊ အန်ချင်းလင်္ကာပါ ဆံထုံးတွေကိုရေးဆွဲပြတဲ့အခါ ဆံထုံးပုံအမျိုးအစား၂၂ဟာ ကရဝိတ်နှုတ်သီး လို့ဖော်ပြထားတယ်။

ဒါပေမယ့် ပုံကြည့်ရတာ ငှက်ခေါင်း ငှက်နှုတ်သီးပုံပေါ်တယ်လို့မထင်မိဘူး။ ရွှေနန်းလက်သုံးပုရပိုဒ်ပုံတွေ ရေးဆွဲတဲ့အခါ ကြီးကြပ်ရတဲ့ ဝက်မစွပ်ဝန်ထောက်မင်းက အကြံပေးတဲ့အတိုင်း ရေးဆွဲထားပုံရတယ်။ရွှေနန်းလက်သုံးပုံဟာဆာရစ်ချက်တန်ပယ် Sir Richard Temple မေးတဲ့ အမေးတွေကို ပုံနဲ့တကွဖြေတဲ့ ပုရပိုက်ဖြူကြီးဖြစ်ပါတယ်ဒီအထဲကရတနာမြိတ်ဖြူနဲ့ရတနာစည်းပုံတော်ဆံထုံးပုံတွေက ငှက်နှုတ်သီးနဲ့အင်မတန်နီးစပ်တဲ့ပုံတွေဖြစ်နေတယ်။

ဒါ့ထက်ပိုပြီးစိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတာက ဘကြီးတော်ဘုရား(စစ်ကိုင်းမင်း အေဒီ ၁၈၁၉-၁၈၃၆)လက်ထက်မှာ ကရဝိတ်ငှက်အသေကောင်ကို အာသံမဏိပူရ ဂေါ်ရခေါင်မြို့မှာ အမှု့ထမ်းနေတဲ့ ဗိုလ်မှုးမဟာသီလဝ က ရလို့နန်းတော်အရောက် ဆက်သခဲ့လို့ပန်းချီတော်တို့ကပုံတူရေးဆွဲထားတဲ့ပုံကိုဆေးရေးပုရပိုက်ဖြူ ကြီးမှာဖော်ပြထားတယ်။အခုတော့ လန်ဒန်မြို့ဓနသဟာယရုံး စာကြည့်တိုက် မြန်မာမှတ်တမ်းအမှတ်၉၉ အဖြစ် ပြသထားတယ်။

ဒီပုရပိုက်ကြီးကို မင်းတုန်းမင်းလက်ထက်ကတိုင်းတားမင်းကြီး ဦးကြီး(သီပေါမင်းလက်ထက်ကတိုင်တားမင်းကြီး ဦးဘိုးမဟုတ်ပါ)က ရှေးအစဉ်အဆက်မင်းအသုံးအဆောင်တွေ မင်းခမ်းမင်းနား တွေနဲ့ နန်းတွင်း အထူးဖြစ်သမျှတွေကို မှတ်ပြီး ပန်းချီတော်တွေကို ပုံဆွဲခိုင်းခဲ့တယ်။ ဒီရုပ်စုံပုရပိုက်ကြီးကို တဆင့်တဆင့်ကူးရေးမှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြရာအင်္ဂလိပ်တွေမန္တလေးသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ဘိလပ်ကိုရောက်သွားခဲ့ပါတော့တယ်။

တခါ အရုပ်ထွင်းထုထားတဲ့ကရဝိတ်ပုံဟာ ဘယ်လိုနေမလဲ ရှာကြည့်တော့ ခရစ်နှစ် ၁၆၂၅ ဝန်းကျင်အင်းဝခေတ်ဦးက ရှင်ကရဝိက ရေးသားတဲ့ဆေးတံအကြောင်း ကဗျာတပုဒ်မှာတွေ့ရတယ်။
“မျက်စိရေးရေး ကွေးလေးအမောက် လည်ရောက်တောင်ပံ ခါးဆံသွယ်ဝေ တူစုံနေသည် မကွေကြင်စိတ် ကရဝိတ်ငှက် ကြာဆေးခွက်ကို ဆစ်မျက်ပြေစွာ နီလာညွတ်ကော့ ဆေးတံကြော့နှင့် သောက်သောအခါ အငွေ့လာမူ ရသာအတိ ထောင်ကြောထိမျှ”လို့ဖတ်ရပါတယ်။ကရဝိတ်ကိုယ်ပေါ်မှာတင်ထားတဲ့ မြေဆေးတံအိုးကို ဖွဲ့ဆိုထားတာပါ။

ဒီလိုဆေးတံမျိုးတွေတော့နေရာ အတော်များများကနေ ရခဲ့ဖူးပါတယ်။ ဒါပေမယ့်ရှေးပန်းပုဆရာရဲ့အမြင်ကိုသိလိုတာကြောင့်ပါ။ဒီတော့ ကရဝိတ် ရှေးမှတ်တမ်းပုံတွေစပ်ဆက်ကြည့်ရင်းကောက်ချက်ချရရင် ကရဝိတ်ဆိုတာ ကျွန်တော့်မျက်စိထဲမှာတော့ ရစ်(Phesant)ပုံလို့ပဲမြင်တယ်။ ကြက်မျိုးနွယ် ရစ်ငှက်ပုံကို အတွန့် အတက် ထည့်ဆွဲသလိုပဲ ၊ ကရဝိတ်ငှက်ကိုပုံဖော်လို့ရပါတယ်။

ဒေါက်တာသန်းထွန်း ၊ ကရဝိတ် ဆောင်းပါး ၃၀၊ဇူလှိုင်၊၁၉၇၂ ၊ ဟံသာဝတီ (အချပ်ပို)အမှတ်၁၄၈ မှ ကောက်နှုတ်ဖော်ပြပါသည်။
#ထက်အောင်